Dom Studencki „Żaczek” i jego i mieszkańcy

 

Stowarzyszenie Mieszkańców „Żaczka” zastrzega sobie wyłączne prawo do wykorzystania prezentowanych zdjęć z wystawy „Żaczek i jego mieszkańcy”.

 

Fotogaleria - wystawa z okazji 85- lecia DS UJ Żaczek w Krakowie

Dom Studencki „Żaczek” i jego i mieszkańcy
 

Szczególna to wystawa zdjęć o „Żaczku” i „żaczkowiczach” – niepełna i osobista.

Niepełna – ilustruje życie II Domu Studenckiego UJ „Żaczek” i jego mieszkańców głównie w latach 60. i 70. ubiegłego stulecia.

Osobista – składają się na nią fotografie dostarczone przez tych, którzy wtedy tam mieszkali.

Po kilku zdjęciach z budowy akademika w latach 20. i po fotografii najwcześniej oddanego skrzydła wschodniego, w którym pierwsi studenci zamieszkali 18 października 1926 roku – jest „dziura”: nie ma fotosów z lat 30., 40. i 50. i bardzo niewiele z lat 80. i 90. 

Na wernisaż złożyły się bowiem utrwalone na kliszy chwile tych, którzy dali zdjęcia na wystawę, czyli mieszkających tu we wspomnianych dwóch dekadach. Utrwala z jednej strony: konferencje sprawozdawczo-wyborcze samorządu studenckiego, wybory do Rady Samorządu, posiedzenia gremiów, wręczania odznaczeń i dyplomów, a z drugiej: nasz udział w „imprezach”, nazwijmy je, towarzyskich – przed laty w pokojach i w klubach (były ich trzy, „Stary” i „Nowy Żaczek”, potem „Rotunda”), a dziś w „Nowym Żaczku”, gdzie wciąż się spotykamy na zlotach „żaczkowiczów”. To pierwsza grupa zdjęć.

Był to okres ożywienia w środowisku akademickim – najpełniej wyrażało się ono w twórczości i różnych formach kultury. Miejscem spełniania się twórczego były kluby – w Uniwersytecie Jagiellońskim powstał pierwszy klub studencki w Polsce, powołany 6 marca 1956, nazwany potem „Żaczkiem”, a kiedy w 1964 w nowym skrzydle akademicka powstał „Nowy Żaczek”, działał jeszcze czas jakiś jako „Stary Żaczek”. „Nowy Żaczek” odegrał ważną rolę w dziejach kultury studenckiej – tu powstawały kabarety, zespoły jazzowe, kapele muzyczne, teatr i piosenka studencka. Gdy do tego dołączyć „Alma-Radio”, ciemnię fotograficzną, studio filmowe „202”, a potem Studenckie Centrum Kultury „Rotunda”, z wielkim wachlarzem przeglądów i festiwali – da to panoramę różnorodnych zjawisk artystycznych w miejscu, z którego promieniowały one na świat. I fotografie z tej dziedziny stanowią drugą grupę.

Wcześniej, z okazji 600-lecia UJ reaktywowano w maju 1964 juwenalia – i sporo chwil ze święta studentów utrwalono na papierze światłoczułym: wokół rektorów Kazimierza Lepszego, Mieczysława Klimaszewskiego i Mieczysława Karasia gromadzi się młodzież akademicka, poprzebierana za XV-wiecznych żaków. Juwenalia stanowią trzecią sekwencję.

Czwartą jest turystyka – wtedy zaczął działalność „Almatur” i jego uczelniane oddziały. Sobotnio-niedzielne wyprawy na narty zimą, wiosenne i jesienne rajdy górskie, w czasie wakacji także żagle na Mazurach, a w latach 70. wycieczki zagraniczne – wszystko to pozwoliło rozwinąć się wędrówkom, podróżom poznawczym i czynnemu wypoczynkowi. 

Zaskakuje niewielka ilość ujęć codzienności akademika i jego mieszkańców – w jakich warunkach mieszkaliśmy, co i jak jadaliśmy, jak się uczyliśmy, w cośmy się ubierali, by nie rzec: jak się bawiliśmy, kochali, żenili. A jesteśmy z tych, którzy w czasie studiów zaczynali życie rodzinne, rodziły się nam dzieci...

*

Jest coś niezwykle pięknego w tych czarno-białych zdjęciach mieszkańców „Żaczka” szóstej i siódmej dekady – zderzonych z ich wyglądem obecnym: posiwiałych, nie zawsze szczupłych (piszę o studentach, studentki z tamtych lat zachowały oczywiście czar i powab), ale po dawnemu tak aktywnych, że gdyby co, wciąż łatwo nas skrzyknąć pod hasłem: „Żaczek”...

 
Leszek Wołosiuk
 
 
 
 
 
 

Za zorganizowanie wystawy Zarząd Stowarzyszenia Mieszkańców „Żaczka” wyraża wdzięczność Biuru Reklamy i Plakatowania „Koneser” Stanisława Szlezyngiera – za zgromadzenie, wybór zdjęć i organizację, Bibliotece Jagiellońskiej – za „sąsiedzką gościnność” w użyczeniu pomieszczeń na ten wernisaż oraz Muzeum Historii Fotografii w Krakowie za zeskanowanie zdjęć i oprawę plastyczną.

 

Podziękowania należą się niegdysiejszym mieszkańcom „Żaczka”, którzy zechcieli udostępnić „fotografie z tamtych lat” – oto oni:

Danuta Bakuła, Stanisław Barański, Kazimierz Barczyk, Zbigniew Bąk, Jan Białczyk, Tomasz Biedroń, Andrzej Buchaniec, Alicja Cach-Mostowska, Stanisław Czaja, Marek Durbas, Stanisław Dziedzic, Jan Giemza, Adam Góralczyk, Zdzisław Haręza, Marek Hebda, Anna Jachimek, Jan Jadach, Wacław Kaczmarczyk, Jan Karkocha, Andrzej Kiełtyka, Ryszard Kobaka, Andrzej Kubasiak, Anna Kula-Szuster, Ewa Lang, Zdzisław Leś, Waldemar Leyko, Jan Maurer, Józef Michalski, Stanisław Mikruta, Leszek Aleksander Moczulski, Alojzy Morzyniec, Aleksander Naumow, Krzysztof Olawski, Jerzy Ormezowski, Henryk Ostrowski, Marek Pacuła, Kazimierz Pająk, Kazimierz Pastuszczak, Józef Piekarczyk, Zbigniew Pietroń, Stanisław Pilarz, Antoni Potoczek, Adam Puszkar, Piotr Radew, Jerzy Sadecki, Roman Salamon, Andrzej Salamoński, Roman Skrzypek, Krzysztof Smaga, Maryla Sokołowska, Adam Spyra, Wiesława Spyra, Marek Stęborowski, Zbigniew Szczepańczyk, Stanisław Szlezyngier, Barbara Turlejska, Henryk Uhryński, Janusz Wala, Anna Wantuch, Danuta Węgiel, Maciej Wieczorek, Robert Winiarski, Leszek Wołosiuk, Stanisław Wójtowicz, Paweł Wroński, Edmund Zmarz.

 

Za udostępnienie fotografii dziękujemy również: Bibliotece Jagiellońskiej, Muzeum Fotografii w Krakowie, Fundacji Studentów i Absolwentów UJ „Bratniak”, Centrum Kultury „Rotunda” i Klubowi Studenckiemu „Nowy Żaczek”.

 
 
Organizator wystawy: Stowarzyszenie Mieszkańców „Żaczka”
 

Współorganizatorzy wystawy: Muzeum Historii Fotografii im. Walerego Rzewuskiego w Krakowie

 
Biblioteka Jagiellońska
 

Fotografie: Zdjęcia pochodzą z prywatnych zbiorów mieszkańców DS. „Żaczek”, archiwum Biblioteki Jagiellońskiej i Fundacji „Bratniak”.

 
Komisarz wystawy: Stanisław Szlezyngier
 
Tekst: Leszek Wołosiuk
 

Skany zdjęć: Muzeum Historii Fotografii im. Walerego Rzewuskiego w Krakowie- Ryszard Presz

 
Wykonanie odbitek zdjęć: Henryk Ostrowski-Fotografia Cyfrowa
 
Oprawa plastyczna wystawy: Muzeum Historii Fotografii im. Walerego Rzewuskiego w Krakowie